Adem in, adem uit...

‹ Terug naar overzicht
Door: Tirza Bottema
Geplaatst op:
Ademen, we doen het meestal onbewust, maar adem doet veel meer dan zuurstof opnemen en kooldioxide afgeven. Ademhalen is een enorme energiebron die we gratis en voor niets tot onze beschikking hebben. In haar blog vertelt collega en docent Tirza Bottema waarom een goede ademhaling zo belangrijk is.

Binnen mijn Thaise massage opleiding start ik de les altijd met een meditatie waarbij aandacht is voor de ademhaling. Daarnaast leer ik de studenten tijdens de massage ook aandacht te besteden aan de ademhaling. De gemasseerde op verschillende manieren uit te nodigen om de adem naar de buik te brengen, te vertragen en regelmatig ook diep uit te ademen. Zowel masseur als gemasseerde leren daardoor bewuster om te gaan met hun eigen ademhaling. En niet zonder reden!

Langzame ademhaling, gezond voor lichaam en geest

De Boeddhistische monnik weet het al eeuwen. Een langzame ademhaling is gezond voor lichaam en geest. Het besef dat adem meer doet dan zuurstof opnemen en kooldioxide afgeven dringt ook in het westen steeds meer door. Door kalmer te leren ademen krijg je meer energie, voel je je beter, voorkom je allerhande klachten, verhoog je je weerstand, kom je tot rust en verbreedt je blik. 

Een ontregelde ademhaling kan daarentegen klachten veroorzaken als hoofdpijn, rugpijn, slaapproblemen, hartritmestoornissen, darmproblemen, concentratieproblemen, tunnelvisie, depressieve en chronische vermoeidheid. Vaak worden deze klachten bestreden met medicijnen terwijl een verstoorde ademhaling onder de klachten ligt. 

Met andere woorden, een goede ademhaling is essentieel voor een goede gezondheid. Lichamelijk en mentaal. Door je cliënten meer bewustzijn hierover te geven en in de massage ademhalingsoefeningen te integreren, kun je het helende effect van de massage een enorme boost geven. Binnen de massagewereld krijgt de ademhaling vaak echter nog lang niet de aandacht die het verdient. 

Vandaar deze blog: Aandacht voor Adem!

De nevus vagus

Wat maakt dat onze  ademhaling zoveel meer doet dan zuurstof aan- en kooldioxide afvoeren? Een rustige, langzame buikademhaling ( 5 tot 8 tellen per minuut) activeert de nervus vagus. Hierdoor wordt onze vecht-bevries-vlucht modus uitgezet en onze ontspannings- en herstelmodus aan. De hartslag gaat omlaag, de bloeddruk daalt, ons blikveld verbreedt, we voelen ons vitaler en ontspannen. Lichaam en geest krijgen de rust om te herstellen  van inspanning en stress.  

De nervus vagus is de langste zenuw in ons lichaam. De nervus vagus loopt vanuit de nek in twee strengen naar de buik. Een streng via de linkerzijde en een streng via de rechterzijde van ons lichaam. Vanuit deze hoofdstrengen vertakken zich vele zenuwen. Deze gaan naar onze organen. De naam vagus heeft de zenuw ook te danken aan de vele gebieden waar deze vertakkingen naar toe gaan. Vagus betekent namelijk zwerver.

Ook de uitademing is belangrijk

Doordat de nervus vagus in verbinding staat met onze organen, worden deze direct door deze zenuw beïnvloed. Staat de nervus vagus ‘aan’, dan verlaagt bijvoorbeeld direct onze hartslag. Kijk je naar de in- en uitademing, dan zie je dat de uitademing het grootste ontspannende effect heeft. Wil je meer aandacht voor de ademhaling in je behandeling, geef dan zeker ook de uitademing voldoende aandacht. We zeggen niet voor niets dat we de spanning van ons afblazen. Dat doen we immers letterlijk!

De nervus vagus vormt waarschijnlijk het belangrijkste verbindingskanaal tussen lichaam en geest. Bij stress ontstaat vaak een vernauwing van ons blikveld omdat we in de vecht-bevries-vlucht modus komen. Dit betekent actie, geen tijd hebben om lang na te denken over allerhande nevenzaken. In de rustmodus ontstaat veel meer overzicht en helderheid. We ervaren de rust en de tijd om vanuit een breder perspectief naar de situatie te kijken. Er is de ruimte voor bezinning, verdieping en creativiteit. We zien daardoor letterlijk meer mogelijkheden, vergroten onze creativiteit en denken meer in oplossingen in plaats van problemen. Onze blik verruimt.

Nervus vagus als herstelknop

Stress heeft naast onze kijk op de situatie ook direct invloed op ons lichaam. We spannen bij stress direct onze spieren aan. Maken daarnaast stresshormonen aan. We staan in de startblokken om tot actie te komen. Heeft iemand chronische stress, dan betekent dit dat de spieren continu  te veel op spanning staan. Met alle gevolgen van dien. 

In de rustmodus maken we juist ontspanningshormonen aan en komen onze spieren tot ontspanning. Ze hoeven even niets. Kunnen uitrusten, herstellen. Ons lichaam komt tot rust en rust is nodig voor een goede vertering van ons voedsel en optimaal herstel en aanmaak van weefsel. 

Je zou de nervus vagus als een soort herstelknop voor lichaam en geest kunnen zien die wordt ingedrukt als we rustig vanuit onze buik ademen. Waar wij vaak spreken van een buikgevoel kan je eigenlijk spreken van een nervus vagus gevoel.

5 Elementenleer

Niet alleen binnen het Boeddhisme, ook binnen de oosterse 5 elementenleer wist men dit al lang. Naast voeding wordt onze ademhaling daar gezien als onze belangrijkste energiebron waarmee we onze energievoorraad kunnen aanvullen. Zelfs voor 40 procent van onze totale energievoorraad! 

Als je dit beseft, besef je ook dat we een enorme energiebron tot onze beschikking hebben, gratis en voor niets. En we doen er meestal niets mee! Het loont daarom zeker de moeite om je als masseur meer te verdiepen in de adem. Niet alleen om te integreren in je behandeling maar ook om bijvoorbeeld als oefening mee te geven voor thuis. Of zelf te doen! 

Wat zijn goede ademhalingsoefeningen?

Je hebt er vele. Er zijn al meerdere boeken over geschreven en er worden zelfs ademhalingscursussen gegeven waar je allerhande ademhalingsoefeningen leert. Een ding hebben de meeste oefeningen gemeen, ze vertragen je adem en brengen het centrum van je adem naar je buik. Dat is immers de ‘aan’ knop voor de nervus vagus. Combineer je dat met extra aandacht en tijd voor de uitademing, dan versterkt het effect. Dit doe je door bijvoorbeeld met licht getuite lippen door je mond uit te ademen. 

Door dit dagelijks te doen, bijvoorbeeld elke ochtend voor het ontbijt, tijdens het uitlaten van de hond, tijdens een vergadering, in de auto of voor het slapen gaan, zet je jezelf dagelijks even in de rustmodus. Iets wat zich op de lange termijn zal vertalen in een gezondere geest in een gezonder lichaam. En vanzelfsprekend kun jij als masseur jezelf ook aanleren om voor aanvang van en tijdens de massage op deze manier te ademen. 

Want hoe belangrijk is het als jij ontspannen bent!

 

Tirza Bottema
Tirza Bottema

Directeur Thai Dee, erkend opleidingsinstituut voor Thaise yogamassage

www.yogamassage.nl

Meer blogs lezen van Tirza? Kijk hier.

 

Tirza Bottema

Tirza Bottema, oprichter en docent van Opleidingsinstituut Thai Dee, kwam in 1991 in Thailand voor het eerst in aanraking met Thaise yogamassage. Ze ging daar in de leer en gaat vrijwel jaarlijks terug om zich nog meer in de Thaise massage te verdiepen. Meer weten over Tirza? Kijk hier.

Lees alle artikelen