Uit de losse pols masseren

‹ Terug naar overzicht
Door: Koert Sondorp
Geplaatst op:
In mijn vorige blogs heb je gelezen over de belasting van de schouders van masseurs en het gevaar van overbelasting van de duimen. Maar ook de polsen kunnen er wat van: maar liefst 80 procent van de masseurs krijgt vroeg of laat last van zijn polsen.

De zwakke plekken van de polsen zijn de pezen en de pees-schachten en mediale zenuw in de carpale tunnel. Belangrijkste oorzaak is het ‘huidrollen’ met de punten van de vingers en de pincetgreep. Maar ook hyperflexie (vingertoppen naar achteren) en hyperextensie (vingers plat naar voren) kunnen het probleem verergeren.

Door overbelasting van de polsen kunnen hier tendonitis (peesontsteking), tendinosis (scheurtjes in de pezen) en tenosynovitis (peesschede ontsteking) ontstaan. Veel masseurs hebben ook verschijnselen van het Carpaal Tunnelsyndroom.

Carpaal Tunnelsyndroom?

De symptomen van Carpaal Tunnelsyndroom (CTS) zijn vooral ‘s nachts merkbaar: tintelingen, een brandend pijnlijk gevoel, verminderde tastzin in de handpalm en vingers. De oorzaak is een beknelling van de nervus medianus (middelste armzenuw) in de carpale tunnel.

Carpale tunnel

  • Afbeelding carpale tunnel. Bron: Massage Magazine, nr 3, 2010

 

De carpale tunnel is een nauwe ruimte tussen stevig peesblad (2) en de handwortelbeentjes (3). In die nauwe ruimte lopen negen pezen van de buigspieren en de nervus medianus. Bij overbelasting kan er een zwelling op de bekleding van de pezen ontstaan, waardoor de zenuw klem komt te zitten.

Thoracic outlet syndroom

Overigens moet je erop alert zijn dat bij masseurs de verschijnselen van CTS helemaal niet hoeven te duiden op een daadwerkelijk CPS. Heel vaak is het namelijk te herleiden tot een triggerpoint probleem. De triggerpoints bevinden zich dan vaak in de scaleni (schuine spieren in de hals). Ze verkorten de scaleni en trekken daardoor de eerste rib tegen de clavicula aan. Er ontstaat dan een neurovasculaire beknelling van zenuwen en bloedvaten die naar de arm leiden (thoracic outlet syndroom). De verminderde bloedtoevoer en de verstoorde signalen van de zenuwen, leiden tot nagenoeg dezelfde symptomen als bij CPS. Maar in dit geval kan het het behandelen van de tripperpoints uitkomst bieden. Dat de scaleni van masseurs overbelast kunnen raken, is niet vreemd. Ze kunnen bijvoorbeeld ontstaan door het langdurig werken met de armen voor het lichaam of door zwaar tillen (ledematen van cliënten).

triggerpoint

Afbeelding triggerpoint in scaleni. Bron: The Muscle & Bone palpation manual, J.E. Muscolino, 2016

Ook triggerpoints in andere spieren kunnen de zenuw van de arm beknellen en een verdoofd gevoel in onderarmen en handen veroorzaken. Het gaat om de pectoralis minor, triceps, brachialis en pronator teres.

Tips voor het ontlasten van de polsen

Om je handen en polsen zoveel mogelijk te ontlasten, is het belangrijk dat je je pols zoveel mogelijk in één lijn met je onderarm houdt. Dus zo neutraal mogelijk en liever geen hyperflexie of hyperextensie.

Verder is het van belang dat je je werkhoogte steeds aanpast. Dat kan met een elektrische of hydraulische behandeltafel. Helaas heeft slechts 1 op de 3 masseurs hierover de beschikking. Een andere manier is om meer vanuit je benen te gaan werken, zodat je handen ten opzichte van de tafel en cliënt op de gewenste hoogte komen. Je zult dan meer door de knieën moeten als dat nodig is, of juist rechter op gaan staan. En ja, die keer dat je je toch echt vergist en de tafel echt te hoog staat, vraag je je cliënt natuurlijk even om van tafel te komen. Jij moet tenslotte een uur of meer masseren. 

De benodigde werkhoogte hangt af van de hoeveelheid kracht die je zet.

  • Bij kleine, precieze bewegingen: handen op ellebooghoogte of net iets daaronder.
  • Bij grotere bewegingen of meer kracht zetten: handen ruim onder ellebogen. Hoe meer kracht je moet zetten, hoe lager de handen (gestrekte armen).
  • Bij gemiddeld werk: knokkels raken de bovenkant van de tafel.

In plaats van je handen kan je natuurlijk ook je ellebogen gebruiken voor frictioneren en diepe puntige druk. Je knokkels kan je inzetten voor diepe brede druk en je onderarmen kan voor zachte en diepe effleurages gebruiken. Veel masseurs vinden het lastig om dat op een goede manier te doen, zonder jezelf te belasten. De workshop Masseren zonder Handen is dan een aanrader. Hierin leer je met elleboog en onderarmen werken en is er veel aandacht voor je totale werkhouding en het werken vanuit je benen.

Koert Sondorp

Foto Masseren zonder Handen. Koert Sondorp

Ontspannen werken

Tot slot: zorg dat je zelf ontspannen werkt. Als vakman c.q. vakvrouw heb je erg veel vaardigheden in huis. Als je daar maar 70 procent van gebruikt, ben je nog steeds een erg goede masseur. Dat haalt voor jezelf druk van de ketel, zodat je zelf meer ontspannen werkt. Zo kan je, letterlijk en figuurlijk, meer vanuit de losse pols behandelen.

Koert Sondorp

Koert Sondorp

oprichter en masseur en docent bij Rustpunt Massages

Meer blogs lezen van Koert? Klik hier.

Koert Sondorp

Koert Sondorp, oprichter en masseur en docent bij Rustpunt Massages, kwam in 2009 in aanraking met de technieken van Masseren zonder Handen. Hij ontwikkelde technieken die de handen en het lichaam van de masseur en massagetherapeut ontlasten. Belangrijk aspect: een goede werkhouding. Een must voor veel masseurs, zo bleek als snel, toen de eerste workshops veel sneller vol liepen dan verwacht. Wie is Koert Sondorp. Je leest het hier.

Lees alle artikelen